จากสำนึกสู่ปากกา » ท่องเที่ยวชุมชน….ทางรอดของประเทศไทย (5)

ท่องเที่ยวชุมชน….ทางรอดของประเทศไทย (5)

6 พฤศจิกายน 2017
15   0

 

ภายใต้หลักการของท่องเที่ยวชุมชน ที่จะต้องบริหารจัดการโดยชุมชม ต้องมีการเปลี่ยนถ่ายคณะกรรมการชุมชนตามวาระ ต้องมีที่พักค้างแรมให้กับคนที่มาเยือน ต้องมีการบริหารจัดการด้านสิ่งอำนวยความสะดวกเช่นเส้นทางจักรยาน ห้องน้ำที่สะอาด มีจักรยานไว้สำหรับการติดต่อสื่อสารเชื่อมโยงด้านการท่องเที่ยว และมีสิ่งที่คุ้มครองรักษาความปลอดภัยเช่น เสื้อชูชีพ และอุปกรณ์ดับเพลิง

หลายคนเคยถามผมว่า การมีจักรยานมันจะคุ้มไหม

ผมเห็นจะต้องตอบว่า ในพื้นที่บางพื้นที่ที่ค่อนข้างจะห่างไกลและเดินกันไกลจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง จักรยานจะเป็นตัวช่วยและเป็นคำตอบสำหรับการพัฒนาที่ดีที่สุด

เพราะ

ผมขออนุญาตยกตัวอย่าง ของอำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี หากเราท่านทั้งหลายขับรถมาจากถนนเพชรเกษม เพื่อเข้าไปสู่หัวหิน เราจะเห็นป้ายขวามือบอกว่า ท่ายาง ส่วนใหญ่แล้วคนจะขับรถผ่านเลยไป โดยไม่รู้เลยว่า ท่ายางเป็นอำเภอเก่าแก่ของเพชรบุรี มีศาลเจ้าพ่อกวนอู ศาลเจ้าแม่ทับทิม มีตลาดเช้าและตลาดเย็นที่เรียกว่าตลาดโต้รุ่งแต่พอมืดหนักนิดหนึ่งก็ขนของกลับกันแล้ว มีแค่คำว่าโต้รุ่งคาไว้เท่านั้น

มีโรงหนังเก่าแก่แต่ปิดตัวคาซากเอาไว้ มีตลาดน้ำเอาไว้ในวันเสาร์อาทิตย์

แต่สิ่งที่มีเหนือกว่าที่อื่นคือมีผัดไทที่อร่อย และคนต้องเข้าคิวสั่งซื้อห่อกลับบ้าน คนต้องไปนั่งรอตั้งนานสองนานเพื่อจะทาน มีร้านต้นตำรับข้าวแช่ชาววังแม่เล็กที่ขายไปตามตลาดนัดและตามงานต่างๆแต่ร้านดั้งเดิมอยู่ที่นี่ มีสถานที่ทำน้ำผึ้งเดือนห้าของแท้ เป็นร้านที่ทำขนมทองม้วนหรือทองพับขายและยังมีอะไรซุกซ่อนโดยเฉพาะข้าวแกงอีกมากมาย

แต่คนลืมมองไปว่า จะพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวชุมชนอย่างไร

เพราะถนนคับแคบและรถวิ่งลำบาก

ผมจึงมองว่า หากเราให้ศาลเจ้าพ่อกวนอูและศาลเจ้าแม่ทับทิมเป็นสถานที่จอดรถสำหรับผู้มาเยือน ภายในบริเวณศาลเจ้าตรงนั้นจะมีรถจักรยานไว้บริการให้เช่า เป็นจักรยานที่แข็งแรง มีเบาะซ้อนนั่งและมีตะแกรงเอาไว้ใส่สิ่งของ

หนุ่มสาวคนที่นัดกันมาเที่ยวเป็นคู่ๆหรือคนที่อยากจะมาเติมความรักใหม่ให้หวานชื่น เขาจะซ้อนท้ายจักรยานกอดเอวกัน แวะไปทานผัดไท แวะไปทานข้าวแช่ แวะซื้อน้ำผึ้งเดือนห้า แวะซื้อผลไม้และของกินต่างๆ เอาใส่ในตะแกรงนั่นแหละ

การมีจักรยานให้บริการย่อมหมายความว่า

คนที่ปั่นพอเหนื่อย แวะดื่มน้ำ พอหิวแวะกิน เงินทองสะพัดกระจายรายได้ไปสู่ชุมชน หากเราปล่อยให้เขาขับรถยนต์ เขาจะตั้งเป้าว่าไปจุดไหน ก็แวะไปทันที แล้วจุดอื่นชาวบ้านจะขายสินค้าได้อย่างไร

ไม่ต่างไปจากพื้นที่แถวท่าใหม่และแหลมสิงห์ จันทบุรี ที่เป็นพื้นที่ห่างไกลกันคนละอำเภอ คนที่มาแหลมสิงห์นอกจากจะแวะดูตึกแดง คุกขี้ไก่และข้ามสะพานจอดถ่ายรูป ถ่ายวิว แล้วข้ามไปเที่ยวอ่าวกะทิงแล้ว ก็มีแค่อาหารทะเลเท่านั้นที่จะต้อนรับ

แต่หากให้เขาพักที่โฮมสเตย์ มีจักรยานให้เขาปั่นไปตามถนนเลียบเส้นทะเลไปออกตรงอำเภอท่าใหม่แวะเข้าไปกินทุเรียนบ้าง มังคุดบ้าง สละบ้างตามสวนในแถบท่าใหม่ ขากลับก็ซื้อผลิตภัณฑ์แปรรูปจากทุเรียนและผลไม้อื่นใส่ตะแกรงปั่นกลับ

หิวน้ำตรงไหน หิวข้าวตรงไหน จอดแวะกินได้ เท่ากับว่าชุมชนได้ขายสินค้าและมีรายได้เท่าเทียมกันตามแต่ว่า

สินค้าและบริการของใครจะประทับใจลูกค้ามากกว่าแถมยังสามารถแวะนั่งมองตามชายหาดได้อีกด้วย

ถ้าเราบริหารจัดการดี

ไม่ต่างจากแถบเชียงคาน ระยะทางราว 12 กิโลเมตรจากตัวเชียงคานมายังบ้านไทดำ เมื่อเรามีจักรยานให้เขา เรามีโฮมสเตย์ที่พักราคาย่อมเยาให้เขา เรามีอาหารพื้นบ้านบริการให้กับเขา เขาเช่าจักรยานปั่นไปเที่ยวเชียงคาน ไปกันเป็นทิวแถวในกลุ่มของเขา แทนที่จะนอนที่นอนราคาแพงและแย่งกันนอนในหน้าหนาว กลับไม่ต้องแย่ง ปั่นจักรยานออกกำลังกายกลับ หิวก็แวะทานไปเรื่อยๆ พอใจจุดไหนก็แวะถ่ายภาพและนั่งเล่นได้

ไม่ต่างไปจากทางภาคเหนือและภาคอิสานเท่าใดนัก

โดยเราทำแผนที่ท่องเที่ยวและจักรยานปักเอาไว้ให้นักท่องเที่ยวได้แวะมอง แวะดูและหลายคนอาจจะใช้มือถือถ่ายภาพเอาไว้เพื่อสำรวจเส้นทางของตนเอง โดยมีเบอร์โทรศัพท์ของแต่ละแห่งที่ติดคาเอาไว้

โดยไม่ต้องไปยุ่งยากเรื่องอื่นๆมากนัก

มีแผ่นพับให้บริการบอกสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ โดยแผ่นพับจะต้องระบุเบอร์โทรศัพท์ที่ง่ายต่อการสอบถามเส้นทาง มีจักรยานให้ปั่น แทนที่จะใช้รถยนต์ที่จะผ่านเลยร้านค้าและคนขายสินค้า

ที่ผ่านมารัฐบาลมองข้าม หน่วยงานด้านการท่องเที่ยวมองผ่าน การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยได้แต่ออกข่าวแต่ในข้อเท็จจริงแทบจะเรียกว่าไม่ได้ทำ ไม่ต่างไปจากรัฐมนตรีที่เสนอข่าวลงหน้าหนังสือพิมพ์เป็นรายวัน แต่หากไปไล่เรียงสิ่งที่เสนอ ล้วนแล้วแต่ขายฝันสร้างคอนโดมิเนียมบนปุยเมฆสวยทั้งนั้น