จากสำนึกสู่ปากกา » ย่านเมืองเก่าภูเก็ต(1)

ย่านเมืองเก่าภูเก็ต(1)

6 กันยายน 2017
30   0

ผมเป็นเด็กภูเก็ตโดยกำเนิด มีทวดชื่อขุนชนานิเทศ มีตาชื่อ หลวงชนาทรนิเทศ ครอบครัวของฝ่ายแม่มีนามสกุล ทองตัน เป็นนามสกุลพระราชทาน อดีตของหลวงชนาทรนิเทศ มีธุรกิจทำเหมืองแร่ดีบุก มีโรงหนังในอดีตชื่อว่า โรงหนังซุ่ยหิ้น ต่อมามีการแลกเปลี่ยนกันและยกให้อีกครอบครัวหนึ่งเลยเปลี่ยนชื่อมาเป็น โรงหนังเฉลิมตัน ที่ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นโรงหนังสยามและวันนี้ทำธุรกิจอะไร ผมไม่ทราบตั้งตรงถนนเยาวราช

หลวงชนาทรนิเทศแต่ก่อนมีบ้านอยู่ตรงหัวมุมแถวน้ำคาบเกี่ยวกับถนนดีบุกตัดกับถนนเทพกระษัตรีย์ ต่อมาแลกเปลี่ยนบ้านกันมาอยู่อีกด้านหนึ่ง ที่วันนี้ลูกหลานที่ได้รับมรดกขายบ้านหลังนั้นทิ้ง และกลายเป็นร้านอาหารระย้าในวันนี้

โรงพยาบาลมิชชั่นในสมัยนั้น ตั้งตรงถนนดีบุก ตรงข้ามกับวัดกลาง คุณตาคือหลวงชนาทรนิเทศ เป็นผู้บริจาคที่ดินให้ทำโรงพยาบาล ทั้งพี่ชายของผมและผม เกิดที่โรงพยาบาลมิชชั่นแห่งนี้ โดยนายแพทย์ที่ทำคลอดเป็นคนต่างชาติชื่อว่า หมอไคเดอร์ ตามคำบอกเล่าของแม่

คุณตาหรือหลวงชนาทรนิเทศ มีธุรกิจอยู่ตรงกลางของถนนถลางชื่อบริษัทซุ่ยหิ้น มีอาคารเป็นตึกสูงสามชั้นหลังแรกของถนนถลาง ที่ปัจจุบัน พี่ชายของแม่ได้ขายและย้ายไปอยู่ที่บ้านที่มีอาณาบริเวณ และบ้านที่เคยเป็นที่ตั้งบริษัทของคุณตาจึงกลายมาเป็นลักษณะของที่พักแรมค้างคืน

ธุรกิจของคุณตาในยุคนั้นมีทั้งเป็นตัวแทนจำหน่ายรถยนต์ ยางรถยนต์และน้ำอัดลมชื่อว่าไบเล่ย์ ผมจะรักแม่มาก ที่วันไหน แม่จูงผมไปเยี่ยมคุณยายชื่อใจหวาน ทองตัน ที่บ้านแถวน้ำ ซึ่งปกติคุณยายจะแอบควักเงินที่ลูกๆให้ไว้ใช้ ใส่ในกำมือของผม เพื่อให้ผมได้ไปซื้อขนมกินเสมอ

วันไหนพอได้เงินจากคุณยาย แม่จะจูงออกจากบ้านคุณยายที่ย่านแถวน้ำเข้าไปยังบ้านพี่ชายของแม่คือแป๊ะหล่องตี่ที่ผมเรียกว่า ซี่กู๋ ชื่อ เกียรติ ทองตัน พอไปถึงผมจะหน้าหงิกหน้างอทุกครั้ง หากพี่ชายของแม่ไม่เอาน้ำอัดลมไบเล่ย์ที่เป็นกระทงกระดาษมาตัดปากยื่นให้ผมดื่ม

พี่ชายของแม่จะเปิดตู้เย็นหาของกินให้ผมกับพี่ชาย ส่งผลให้ผมไม่กวนและเร่งรัดชวนแม่กลับบ้าน

ถนนถลางมีบ้านเดิมของแม่ที่ได้รับมรดกและให้เขาเช่า ขายโรตีและข้าวแกงของมุสลิม ทุกสิ้นเดือนแม่จะจูงผมไปเก็บค่าเช่าที่ร้านนี้เสมอ จนกระทั่งในเวลาต่อมา แม่ขายบ้านหลังนี้ให้กับโรงแรมสินทวี เพราะโรงแรมต้องการจะเจาะทางออกจากโรงแรมตรงถนนพังงามายังถนนถลางแต่หลังจากซื้อไปจนกระทั่งวันนี้สี่สิบกว่าปี ไม่เคยทุบบ้านเพื่อทำถนนแต่อย่างใด

หัวมุมถนนตัดเชื่อมระหว่างถนนภูเก็ตกับถนนถลางคือร้านขายยาสงวนฟาร์มาซี หรือแป๊ะฮกหงวนที่เป็นญาติฝ่ายพ่อ และหลายครั้งที่เวลาเดินบ้าน ตัวแป๊ะคนนี้จะล้วงเอาลูกอมมาให้ผมอมเล่นระหว่างเดินกลับบ้าน

ถนนถลางในครั้งกระนั้นจะมีร้านหมออยู่สองร้าน คือร้านหมอวิรัชกับร้านหมออะไรจำไม่ได้แล้ว แต่ผมจะมาหาหมอวิรัชทุกครั้งที่ไม่สบายมากกว่าหมออีกคนหนึ่ง โดยเฉพาะตอนอาหารท้องอืดของผม ที่แม่จะพามาหาหมอเพื่อหายามาให้กินแก้อาการท้องอืด

ใกล้ๆกับร้านหมอจะมีร้านยูไนเต็คขายเครื่องไฟฟ้าของคุณชุลี ที่เป็นพ่อของเพื่อนของผมสองคนคือจิ๊กกับจั๊กที่ทั้งคู่เคยเรียนหนังสือห้องเดียวกับผม และเป็นร้านเครื่องไฟฟ้าและเครื่องเสียงยอดนิยมของแม่ที่จะต้องสั่งอะไรจากร้านนี้เสมอและตลอดเวลา

ใกล้กันจะมีร้านครูนะหุษที่ขายหนังสือเรียน แต่ก่อนจะขายเครื่องเขียนและหนังสือเรียน มีลูกค้าเป็นครูตามโรงเรียนต่างๆ และครูนะหุษจะสร้างโรงเรียนนรวิทย์ที่บางเหนียวตรงข้ามกับศาลเจ้าผ่อต่อกง ผมเรียนที่โรงเรียนนรวิทย์มาสามปี จนกระทั่งย้ายมาเรียนโรงเรียนพิบูลสวัสดีตอนประถมสี่จนกระทั่งจบประถมเจ็ดแล้วค่อยเข้าเรียนโรงเรียนภูเก็ตวิทยาลัย

ถนนถลางในอดีตจะเป็นร้านค้าทุกชนิดที่ตั้งตรงนี้มีร้านเส้งโห ที่เป็นตัวแทนขายหนังสือพิมพ์ สมัยนั้นผมเอาข้าวสารที่พ่อเป็นคนขายส่งและผมเดินทางไปซื้อข้าวสารใส่รถสิบล้อมาขายในภูเก็ตและผมให้สามล้อถีบที่ชื่อ แป๊ะบ๋า มาส่งทุกครั้ง โดยเขาคิดค่าถีบมาส่งกระสอบร้อยกิโลกรัมกระสอบละ 5 บาทเรื่อยมาจนกระทั่ง 15 บาท

ร้านขายสินค้าในแถบถลางส่วนใหญ่จะเป็นร้านของแขกปาทานที่มาจากปากีสถาน และหลายร้านจะมีรถบรรทุกขนาด 6 ล้อแบบรถตู้ ใส่สินค้าไปขายตามต่างอำเภอและพังงาที่จะต้องส่งเรือแพขนานยนต์ข้ามฟากพังงาตรงท่านุ่นกับท่าฉัตรไชยจึงกลายเป็นที่มาของการเรียกคำว่า ท่าฉัตรไชยฝั่งภูเก็ตกับท่านุ่นฝั่งพังงาเพราะเป็นท่าของเรือแพขนานยนต์ที่ยุคสมัยนั้นยังไม่มีสะพานข้ามแบบทุกวันนี้

หัวมุมถนนถลางตัดเชื่อมกับถนนเยาวราชก่อนหน้านั้นเป็นร้านขายสินค้าเก่าๆ ต่อมาเจ้าของขายร้านให้กับร้านตัดเสื้อผ้าที่มีลูกค้าเข้ามาตัดอย่างต่อเนื่องและหากผมจำไม่ผิดตอนหลังมาเป็นร้านมือเยี่ยมแต่วันนี้น่าจะเลิกกิจการตัดเย็บเสื้อผ้ามาเป็นอย่างอื่น

ติดกับร้านมือเยี่ยมจะมีร้านขายสินค้าชื่อดังอย่างก้องกาหลองและก้องเฮงหลองที่จะขายทุกอย่างไม่ว่าจะเป็นเสื้อผ้า เครื่องสำอางค์ ชุดชั้นในและมีเจ้าหน้าที่จากบริษัทมาคอยยืนเชียร์และขายเครื่องสำอางค์

อีกฟากหนึ่งจะเป็นร้านแสงรุ่งของพ่อเพื่อนของผมเป็นตัวแทนขายรถไดฮัทสุที่มาทำเป็นรถตุ๊กตุ๊กในทุกวันนี้ที่ใช้เริ่มต้นมาจากถนนถลางแห่งนี้นี่แหละ