จากสำนึกสู่ปากกา » ชุมชนริมคลอง

ชุมชนริมคลอง

19 สิงหาคม 2017
51   0

 

จำนวนไม่น้อยของพื้นที่ในกรุงเทพมหานคร ที่เป็นชุมชน ซึ่งหลายบ้านในชุมชนค่อนข้างจะมีฐานะและส่วนใหญ่คือญาติพี่น้องกันแทบทั้งสิ้น

วัดในกรุงเทพมหานครในอดีต จะมีที่ดินจำนวนมากมายมหาศาล และภายใต้ที่ดินจำนวนมากมายมหาศาล ขึ้นอยู่กับสมภารหรือเจ้าอาวาสแต่ละคนมีความคิดก้าวหน้าและก้าวไกลแค่ไหน

วัดในอดีตจะสร้างในแหล่งชุมชนริมน้ำเพราะชาวบ้านจะอาศัยตามละแวกลำคลองและเมื่อวัดมีอาณาเขตแผ่ไพศาล จึงให้ชาวบ้านเข้ามาเช่าที่ดินของวัดเพื่อทำการค้าและเพื่ออยู่อาศัย

นานเข้าที่ดินของวัดจะกลายเป็นที่ดินที่ทรงคุณค่าและมีราคาสำหรับย่านที่เป็นการค้าและการพาณิชย์

เราจึงพบเสมอว่า อาคารบ้านเรือนภายในชุมชนที่เช่าที่ดินจากวัด หรือเช่าทิ่ดินจากสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตรีย์ จะไม่มีทางรถยนต์เพราะผู้คนในสมัยนั้นอาศัยการเดินทางผ่านเข้าออกเพราะ

ไม่ค่อยจะมีรถยนต์สักเท่าใดนัก

แต่ละบ้านจะอาศัยลำคลองในการสัญจรไปไหนมาไหน จึงไม่เป็นการแปลกที่แต่ละบ้านจะมีเรือเป็นสมบัติประจำกาย

นานเข้าน้ำในคลองเริ่มเน่าเหม็นและนานเข้าถนนหนทางเข้ามาสู่ชุมชนการคมนาคมขนส่งเริ่มจะดีขึ้นกว่าเดิม

ในที่สุด

ถนนเข้ามาแทนที่ลำคลอง

อาคารบ้านเรือนในชุมชนแทนที่จะมีถนนหนทางให้รถเข้าออกได้จึงกลายเป็นเพียงแค่มีทางคอนกรีตที่หน่วยงานภาครัฐเข้าไปสร้างแทนสะพานไม้และ

ในที่สุด วัดที่พอจะมีลานกว้างจึงกลายสภาพเป็นลานจอดรถไปโดยปริยาย

หรือบ้านไหนที่พอจะมีเนื้อที่เป็นที่ดินกว้าง

จะสร้างเพิงที่จอดรถขึ้นมา แบ่งเป็นล็อคๆเพื่อให้คนที่มีบ้านพักอาศัยในละแวกนี้ได้เข้ามาเช่าที่จอดรถ ในราคาค่าจอดเป็นรายเดือน

ผมผ่านไปยังชุมชนในย่านวัดจำปี ผมเห็นอาคารบ้านเรือนที่อยู่ตามริมลำคลองและแต่ละทางเดินเข้าไปในบ้านจะเป็นน้ำในคลองที่เริ่มจะเน่าและส่งกลิ่นเหม็น

ผมถามชาวบ้านในชุมชนว่าจะแก้ไขปัญหานี้อย่างไรหากเราต้องการจะพัฒนาชุมชนเหล่านี้ขึ้นมาให้เป็น

ชุมชนท่องเที่ยว

ปัญหาของเมืองหลักอย่างกรุงเทพคือ น้ำเน่าและการสร้างบ่อบำบัดน้ำเสียในอดีตจะมีปัญหา ก่อนการก่อสร้างจะอ้างสารพัดและท้ายที่สุดกลายเป็นว่า

พอสร้างมาเสร็จแล้วจะคาปัญหาเอาไว้

จนกระทั่ง

ไม่สามารถบำบัดน้ำเน่าเสียออกไปจากพื้นที่ลำคลองต่างๆได้

คนต่างชาติและคนต่างถิ่นที่จะเข้ามาท่องเที่ยวในย่านชุมชนเหล่านี้ หากไม่มีเสน่ห์เพียงพอต่อการที่จะเข้ามาแล้ว

ยากยิ่งต่อการพัฒนา

ผมเข้าไปสำรวจ ประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของหลายพื้นที่

ผมพยายามจะสร้างเส้นทางเชื่อมาโยงเครือข่ายการท่องเที่ยวจากชุมชนหนึ่งผ่านไปยังอีกชุมชนหนึ่งเพื่อให้เกิดการค้าการขายกันขึ้นในเขตพื้นที่ของเส้นทางที่เคยเป็นแค่ทางเดิน แต่หากจะให้จักรยานไปปั่นเพื่อ

เชื่อมโยงจากจุดหนึ่งไปยังจุดหนึ่ง และกลายเป็นความสมบูรณ์ทางเศรษฐกิจของชุมชน

ผมมองบ้านหลังเก่าที่เคยรุ่งเรืองในอดีต ส่งลูกเรียนหนังสือจนจบรับปริญญาและได้ทำงานหน้าที่ที่ดีๆ

คนเฒ่าคนแก่ไม่ยอมทิ้งบ้านเรือน นั่งขายของ นั่งคุยกับเพื่อนบ้านที่ผ่านไปผ่านมา

ด้านหน้าบ้านมีเรือเข้าเทียบได้

ด้านหลังบ้านมีคนเดินเข้ามาจับจ่ายซื้อสินค้าได้

ผมยืนมองเตาต้มน้ำและถุงกาแฟที่พอจะทีโอเลี้ยงขายได้

อดีตที่ผ่านมา มันผ่านไปพร้อมอายุของผู้คนและผ่านไปพร้อมๆกับ

การโรยราของความรุ่งโรจน์ทางการค้าในเส้นทางตามแม่น้ำลำคลอง

วันนี้เราพยายามจะรื้อฟื้น

แต่เมื่อมองลงไปในน้ำตามลำคลองที่เน่าสนิท เหม็นจนติดเรือนร่าง มันเป็นความเกินพอดีต่อการพัฒนาเหลือเกิน

เราจะพามันเดินไปอย่างไรดี

ปิดโหมดสีเทา